Nieuwsarchief

26 nov 2008

Reactie op Actieplan Lucht (ALU 2008)


Categorie: Algemeen
Ingezonden door: Erik Aarts

 

Geacht college,

 

 

Hierbij treft u de zienswijze van de Fietsersbond aan op uw Actieplan Lucht 2008 (ALU 2008). In grote lijnen vindt de Fietsersbond de inhoudelijke oriëntatie van het fietsbeleid in het ALU 2008, gecombineerd met het eerder vastgestelde stimuleringspakket I, goed passen bij de bevindingen en aanbevelingen van de laatste Fietsbalans.

Wel missen we aandacht voor de noodzaak van autoluwere wijkverkeersplannen, en voor de fietseffecten van de verkeersknips vertaald in verwachte druk op de beschikbare fietspaden en stallingen. Overigens vinden we deze verkeersknips een zeer krachtige en strategische impuls voor de door ons en u gewenste verschuiving in de modal split.

Verder gaat het ALU niet in op negatieve gevolgen van de maatregelen voor de auto (groene golf) voor die voor de fietser (herzien VRI regeling voor meer doorstroming; Top 5).

Hieronder vindt u onze zienswijze nader uitgewerkt.

 

1. Het sectorenplan en de groene golf

De Fietsersbond is blij met het voorgestelde sectorenmodel en verwacht dat dit inderdaad leidt tot vermindering van het autoverkeer tussen de sectoren en dus een verbetering van de situatie voor de fiets met name in en rond de binnenstad. Zo kan een autoknip op het Ledig Erf direct en indirect bijdragen aan de gedeeltelijke opheffing van een heel cluster aan knelpunten voor de fiets. In de toekomst kan dan daar gedacht worden aan een zgn ‘shared space’ (gedeelde ruimte)- inrichting. De krappe fietspaadjes van nu kunnen dan verdwijnen.

Graag zou de Fietsersbond de gevolgen van de vijf autoknips voor de fietser en de knelpunten op de hoofdfietsroutes nader uitgewerkt zien.

De uitwerking van het ALU 2008 op het fietsen lijkt in één belangrijk opzicht paradoxaal. Dat betreft het streven enerzijds naar verbeteringen aan de zgn. Top 5 fietsroutes tegenover het streven om met doorstroming van autoverkeer (met ‘groene golven’) op het hoofdnet auto te verbeteren. Aangezien de routes van het auto hoofdnet deels parallel lopen aan die van de hoofdfietsroutes, deels die kruisen, vreest de Fietsersbond dat hierdoor het streven naar korter wachten op alle Top-5 fietsroutes bemoeilijkt wordt. Als voorbeeld van mogelijke toekomstige conflictpunten tussen auto en fiets zien we de nieuwe fietsroute die de Lessinglaan gaat kruisen na realisering van de fietsbrug Oog in Al. Maar ook meelopende fietsroutes langs de rondweg hebben weinig aan of worden mogelijk gehinderd (rode golf) door te rigide doorgevoerde groene golven voor ‘de auto’.

 

 

2. “Investeren in de fiets”.

De Fietsersbond is verheugd dat de fiets veel aandacht krijgt in het ALU 2008. Over veel van de voorgestelde plannen was overigens al een besluit genomen voor het verschijnen van het ALU 2008, zoals de fietsbrug over het Amsterdam Rijnkanaal bij Oog in Al en de “22.000 extra” fietsparkeerplaatsen bij het CS (bedoeld wordt waarschijnlijk een uitbreiding van de huidige 17.000 tot 22.000). Een ‘fietsondertunneling’ van het Salvador Allendeplein juicht de Fietsersbond toe, evenals het verminderen van de wachttijden van fietsers voor stoplichten voor 2010 en de bouw van een fietsbrug over de NRU (zie ook 2 b)

.

2a. De 5 hoofdfietsroutes.

De Fietsersbond vindt het prettig dat de gemeente met concrete plannen en maatregelen wil komen om eerstens de knelpunten op 5 hoofdfietsroutes te verbeteren en daarna de rest van het fietsnetwerk aan te pakken. Uit het Fietsbalansonderzoek bleek dat VRI’s voor meer dan 90% verantwoordelijk zijn voor vertragingen van de fietser in Utrecht. Daarom steunt de Fietsersbond het plan om de wachttijden voor de stoplichten te gaan verkorten. De Fietsersbond hoopt dat met “uitgekiend maatwerk” aan de VRI’s het mogelijk zal zijn om zowel groene golven voor de auto te creëren als de wachttijd voor meerijdend en kruisend fietsverkeer in te perken.

 

Ook het verbeteren van het wegdek, de belijning en de bewegwijzering op de Top 5 routes met prioriteit is een onderdeel waaraan de Fietsersbond in de uitwerking graag wil bijdragen. In de programmering van het fietsbeleid is daarnaast nodig dat extra mogelijkheden voor routes ‘binnendoor’ worden ontwikkeld. De luchtkwaliteit is daar vaak beter, maar het wegdek slechter, dus daarop liggen die routes nu achter.

 

De Fietsersbond steunt uw college in het voornemen om af te zien van een nieuwe autoroute tussen de A2 en de binnenstad. Zo was ons bezwaar tegen de Spoorlaan dat die een enorm oponthoudknelpunt zal scheppen voor de fietsroutes langs de Cartesiusweg. Daarnaast is de Spoorlaan niet inpasbaar naast de Isotopenweg zonder het fietspad aldaar te moeten opheffen.

 

2b. De NRU.

In het ALU 2008 worden 3 ‘fly-overs’ of ‘dive unders’ voorgesteld voor het doorgaande autoverkeer. De Fietsersbond hoopt dat de fiets daarvan ook meeprofiteert met korter wachten voor de oversteken van de resterende rijbanen op maaiveld. De Fietsersbond vindt de toezegging dat er een fietsbrug over de NRU komt tussen de wijk Overvecht en het Noorderpark waardevol, maar er lijken er twee nodig: één voor Overvecht Noord en één voor Overvecht Zuid (ter compensatie van het verlies van de aansluiting Moldaudreef)

 

2c. Het stallen van de fiets.

De Fietsersbond waardeert de recente keuzes die het stadsbestuur heeft gemaakt inzake de tarieven van het bewaakt stallen en vooral die van het beschut stallen in de oude wijken. Er ligt nog wel een opgave om aan de vraag naar beschutte stalruimte voor bewoners in oude wijken te voldoen. Het wegwerken van de wachtlijsten zouden we graag zien als meer uitgesproken onderdeel van het ALU 2008. Hetzelfde geldt voor een beter beheer van de beschikbare klemruimte in de wijken (verwijderen weesfietsen, uitbreiden capaciteit). Een grotere bereidheid om ook met minder parkeerruimte voor de (tweede) auto genoegen te nemen is daarbij onmisbaar.

Een van de mogelijkheden voor extra stallingscapaciteit in en om de binnenstad is wat ons betreft het gebruiken van delen van de laagste etages van parkeergarages voor het stallen (netwerk U -Stal uitbreiden).

Zoals de Fietsersbond al eerder heeft geuit vrezen we dat de geplande capaciteit van 22.000 stalplaatsen bij het CS te weinig zal blijken, omdat bij de planning geen rekening is gehouden met de mensen die op de fiets naar het de trein willen als daar eenmaal goede voorzieningen zijn (de “stille behoefte, die niet te meten is door fietstellingen, zoals gebleken op andere treinstations).

 

 

 

2d. De brommer op de rijbaan.

In het kader van de luchtkwaliteit zou de Fietsersbond graag zien dat veel meer werk wordt gemaakt van ‘bromfietser op de rijbaan’. Het Fietsbalansonderzoek heeft sterke aanwijzingen opgeleverd dat brommers veel schadelijk ultrafijnstof onder fietsers verspreiden, maar de gemeente is thans voornamelijk bezig met het maken van verkeersbesluiten waarbij brommers op het fietspad blijven of gaan rijden (onlangs nog met het fietspad Baden Powellweg).

 

2e. Het budget voor de fiets.

De Fietsersbond betwijfelt of met de geboden budgetinzet op langere termijn voldoende kan worden bereikt voor betere fietsroutes. Het investeringstempo lijkt ver achter te blijven met dat voor het openbaar vervoer, waarvoor 7 maal zoveel beschikbaar komt, terwijl het hoofdnet fiets per definitie veel uitgestrekter (fijnmaziger) is dan dat van het OV en ook het aandeel fiets in de ritten binnen de stad veel groter is dan dat van het OV.

In het kader van het ALU 2008 wordt ca. 59 miljoen voor fietsbeleid uitgetrokken.

Dit blijkt bij nadere beschouwing vooral bestaand budget dat wordt gerecycled voor het ALU.

Zo waren de Fietsbrug Langerak - Oog in Al en het stallen bij het station al jaren eerder gereserveerd. De 10 miljoen voor routes (waarvan 7 miljoen nog niet gedekt) over twee decennia, is een zeer laag investeringstempo als dat het hele bod is tot 2020 en verder. Voor een programma tot en met ca. 2013 is het wel een passende impuls. Voor erna is extra budget nodig. Daarvan is o.a. verbetering van ‘routes binnendoor’ te programmeren.

 

2f. Duurzaam Veilige koers met wijkverkeersplannen

Het ALU zet terecht in op minder autorijden en meer fietsen voor de (korte) stadsrit. Het sectorenplan zal daaraan sterk bijdragen, maar wat de Fietsersbond nog mist is een vergelijkbaar programma per wijk. Door het ontbreken van autovrije harten van de wijken wordt de auto er erg veel gebruikt door bewoners, met name voor de boodschappen en het halen en brengen van kinderen. Voorts zijn er problemen met sluiproutes (=doorgaand verkeer door de wijk) en grijze wegen: kleine verkeersaders waar geen fietspad realiseerbaar is. Fietsverkeer, vooral van ouderen en kinderen, wordt al in de wijk door de drukte met auto’s en bussen, ontmoedigd. Daarom vindt de Fietsersbond het tijd voor een ombuiging van het beleid met de wijkverkeersplannen, gericht op kiezen voor autoluw (autoknips in de wijk).